16فروردين

 

54م: انتخاب بلاش به شاهي ايران در سال 52 ميلادي، و دو روز پس از 13 فروردين كه يونانيان اين رقم را به عنوان عدد نحس وارد فرهنگ پاره اي از ملتها از جمله ايرانيان كرده اند، مهستان (سناي ايران) از ميان شاهزادگان اشكاني و خانواده هاي وابسته، بلاش را كه مادرش از مادهای ایران (کرد) بود به شاهي کشور برگزيد و وي نيز برادرش تيرداد را شاه ارمنستان كرد كه اين اقدام، خشم امپراتور وقت روم را برانگيخت، ولي طولي نكشيد كه اين امپراتور درگذشت.

 

مجسمه برنزي بلاش، مجسمه سنگي نرون

 

1292ش: 16 فروردين 1292 خورشيدي زمين لرزه سختي بيش از هزار و دويست تن از ساكنان بوئين زهرا ( قزوين ) را كشت و ويراني فراوان به بار آورد. 49 سال بعد ( شهريور 1341 ) در همين منطقه زلزله ديگري رخ داد كه لرزه هاي آن به تهران هم رسيد و تلفات به مراتب سنگين تري وارد ساخت. از آن پس هم، هرچند سال يک بار زمين لرزه هاي بوئين زهرا تکرار شده و تلفات و زيانهاي مالي داشته است.

 

 

1320ش : امروز ـ 16 فروردين ـ سالروز در گذشت پروين اعتصامي شاعره بنام ايران است كه در 34 سالگي در 1320 در تهران در گذشت . وي 25 اسفند 1285 در تبريز به دنيا آمده بود و پدرش يوسف اعتصام الملك از نويسندگان و مترجمان كشور بود. اشعار پروين كه عمدتا به سبك خراسان بود پيرامون زندگي مردم و احساس خود او از زندگاني بود . قطعه شعر او درباره رنجبران مشهور است.

 

پروين اعتصامي

 

1332ش : دکتر مصدق از توطئه قتل خود و تغيير سياست آمريکا پرده برداشت16 فروردين 1332 دكتر مصدق نخست وزير وقت از راديو اعلام كرد كه نهم اسفند ( 37 روز پيش از آن ) توطئه قتل او طرح شده بود و قرار بود هنگام ملاقات با شاه در كاخ مرمر بر سر او بريزند و او را بكشند.

 

1725م: امروز زادروز جياكوما كازانووا Giacomo Casanova نويسنده ايتاليايي قرن 18 است كه در جهان به مردي زن باره و همه فن حريف شهرت يافته است. وي 5 آوريل 1725 در ونيز تولد يافت و در 1798 در گذشت . مهمترين تاليف او « روزهاي زندگي » خود وي است كه اوضاع اجتماعي قرن 18 اروپا به طرزي ماهرانه و بدون تكلف و پرده پوشي ترسيم كرده است.

 

نوشته هاي كازانووا

 

2004م : پنجم آوريل 2004 اعلام شد كه « موراي گارت » آخرين سردبير « واشنگتن استار » در 79 سالگي از بيماري قلبي درگذشته است.

 

1794م : دكتر گيوتين كه وسيله گردن زدن بدون درد را اختراع كرد

 

دانتون

 

1896م : بازي هاي المپيك 1896 به اين صورت با مسابقه دو صدمتر آغاز شد.پنجم آوريل 1896 مسابقه هاي جهاني ورزشي( المپيک ) پس از 15 قرن كه از توقف آنها مي گذشت در يونان، زادگاه اين مسابقه ها، از سرگرفته شدند و از آن پس هر چهار سال يك بار در يك كشور انجام مي شوند .

 

بازي هاي المپيك 1896 به اين صورت با مسابقه دو صدمتر آغاز شد

 

2348: طبق نظر يك گروه باستانشناسي، كشتي نوح پس از فروكش كردن توفان در كوه آرارات به زمين نشسته است!.

1531: «ريچارد روز» كه در صدد مسموم كردن يك اسقف مسيحيان بر آمده بود باقرار داده شدن در ديك پر از آب و جوشاندن آن اعدام شد!.

1762: انگليسي ها جزيره گرانادا دركارائيب را از چنگ فرانسويان خارج كردندو صاحب آن شدند.

1955: وينستون چرچيل كه پس از ملي شدن نفت ايران نخست وزير انگلستان شده بود و همه تلاش خود را بكار برده بود تا حكومت دكتر مصدق را براندازد و براي اين منظور ديدارهاي طولاني از آمريكا بعمل آورده بود دو سال پس از برکناري مصدق در کودتاي

انگليسي - امريکايي 28 مرداد، چون خطر ديگري انگلستان را تهديد نمي کرد در اين روز كناره گيري كرد و جاي خود را به « انتوني ايدن » داد.

2004: دولت سعودي با استفاده از تجربه هاي 15 سال گذشته تصميم به نزديك شدن به قدرت شرق ( چين ) گرفت و در جريان تلاش خود براي عضويت در سازمان بين المللي تجارت، با اين دولت چند قرار داد اقتصادي امضاء كرد كه رويداد مهم تازه اي است.

2004: چين در يك قدرت نمايي تازه دستور داد كه با اتباع آمريكا عمل متقابل به مثل شود و از آنان هنگام ورود به قلمرو چين انگشت نگاري ، عكسبرداري و احيانا مصاحبه بعمل آيد و اين تصميم شامل ديپلماتهاي آمريكا كه سفر غير سياسي به چين مي كنند نيز خواهد بود.

 

2004: پارلمان صربستان ( در كنترل ملي گرايان ) در يك اقدام كم سابقه با اكثريت 141 راي در برابر 35 راي تصويب كرد كه به ميلوشويچ و 20 صرب ديگر كه در بازداشت دادگاه بين المللي در لاهه هستند حقوق و مزايا داده شود و هزينه دفاع قضايي از آنان را دولت برعهده بگيرد.

7 خرداد

585پیش ازمیلاد:خورشيد گرفتگي 28 ماه مه سال 585 پيش از ميلاد باعث شد که جنگ طولاني ايران و کشوري ليدي (قسمتي از آناتولي مرکزي و غربي تا اژه و مديترانه به پايتخي سارد = سارت) پايان يابد و يک ماه بعد به فيصله اختلافات بيانجامد. طالس دانشمند يونان قديم وقوع اين خورشيد گرفتگي را پيش بيني و تاريخ دقيق آن را به دست داده بود که يک ماه پيش از رويداد به اطلاع پادشاه ليدي رسيده و وي بر پايه اين پيش بيني به ايرانيان اخطار کرده بود که ادامه جنگ باعث خشم خدايان خواهد شد و انسان را از نور خورشيد محروم خواهند کرد.

 

 

 
 

235پیش ازمیلاد:مولفان تاريخ هاي نظامي «ماه مه سال 235 پيش از ميلاد» را زمان آغاز تاكتيك نظامي تازه اي نوشته اند كه ارتش دولت نوپاي اشكاني ايران آن را بر ضد سلوكي ها (جانشينان اسكندر مقدوني) بكار گرفت. از اين تاكتيك قرنها استفاده شد. برپايه اين تاكتيك، دسته هاي سوار سبك اسلحه، نيروي دشمن را با جنگ و گريز به ميداني كه از پيش تعيين شده بود و واحدهاي اصلي ارتش ايران در آنجا کمين کرده و آماده جنگ بودند مي كشاندند و به دست آنان مي سپردند تا درهم بكوبند. اين تاكتيك در نخستين آزمايش پيروز شد و تيرداد ، شاه وقت تا پايان مه اين سال بر سلوكيها غالب آمد.

 

 

 

81م:به نوشته مورخان رومي، بركناري اردوان چهارم در جلسه 28 مه سال 81 ميلادي مهستان (سناي ايران) از سوي تني چند از بزرگان كشور پيشنهاد شد. بحث درباره اين پيشنهاد مدتها طول کشيد و بالاخره به راي گيري گذاشته شد و مهستان راي به بركناري اردوان چهارم از شاهي ايران داد.

 

در زمان اشكانيان انتخاب و بركناري شاه از اختيارات مهستان بود كه اردشير بنيادگذار دودمان ساساني اين قاعده را موقوف ساخت.

 

 

 

1868م:كمپاني آلماني زيمنس 28 مه 1868 اعلام كردكار كشيدن خط تلگرافي را كه از برلين آغاز مي شود تا تهران ادامه خواهد داد. اين خط قرار بود از روسيه و گرجستان بگذرد، و از طريق تبريز به تهران برسد.

 

 

 

1312م:هفتم خرداد 1312 (28 مه 1933) مجلس تنها با هشت راي مخالف و ممتنع پيشنهاد تمديد قرارداد نفت را كه امتياز آن در انحصار انگلستان بود تصويب كرد و به اين ترتيب، اين قرارداد استعماري براي 60 سال ديگر اعتبار يافت. هجده سال بعد در همين روز (7 خرداد 1330) به مناسبت سالروز تصويب اين قرارداد، ايران شاهد بزرگترين تظاهرات تاريخ خود تا آن زمان بود و تظاهركنندگان ضمن محكوم كردن اين اقدام مجلس خواستار محاكمه و مصادره اموال آن دسته از نمايندگان ــ چه مرده و چه زنده ــ شدند كه به اين قرارداد راي موافق داده بودند. مردم شعار مي دادند: سالروز «تصويب خيانت».

 

 

 

1979م:28 مه 1979 لئونيد برژنف رهبر وقت شوروي در مسكو اعلام كرد كه از ايران ضد امپرياليست، در قبال هرگونه تعرض غرب، حمايت بي چون و چرا خواهد كرد و پشتيبان حاكميت و استقلال و آزادي ايران خواهد بود. برژنف اين مطلب را يكصد و ده روز پس از پيروزي انقلاب و در زمان دولت موقت (بازرگان) كه چپها آزادي عمل داشتند بيان داشته بود. اعلام همين حمايت باعث شد كه بسياري از نقشه ها نقش بر آب شود و در جريان گروگانگيري، ناوگان اعزامي غرب از جمله كشتي هاي آمريكا، انگلستان و استراليا به خليج فارس نتوانند دست به تعرض بزنند.

 

 

برژنف

 

 

1359ش:مجلس شوراي اسلامي که ششم خرداد 1359 جلسه افتتاحيه داشت ، پس از بررسي و تصويب اعتبارنامه ها که چندان آرام نبود و انتخاب هيات رئيسه ، از اواخر دهه اول خرداد 1359 بر جاي شوراي انقلاب نشست و كار خود را آغاز كرد.

 

قضاوت تاريخي درباره يك پارلمان برپايه جامعيت و به دور از تبعيض بودن قوانيني است كه به تصويب مي رساند و نيز نظارت دائمي بر اجرا و رعايت كامل آنها و رسيدگي به شكايات مردم و اعلام نتايج اين رسيدگي در رسانه هاي همگاني است. به پاره اي از مصوبات گذشته اين مجلس مي توان ايراد وارد آورد از جمله قانون مطبوعات و قانون انطباق مهر زوجه ها با نرخ تورم كه ساير بدهي هاي اشخاص در آن منظور نشده است. شوراي انقلاب در عمر خود قوانين مهم و جالبي به تصويب رساند از جمله قانون اراضي موات كه صاحبان يك خانه و يك آپارتمان را از دريافت پروانه ساختمان براي زمين ديگر ممنوع مي ساخت و در قانون مطبوعات مصوب خود تصريح كرده بود كه اگر هيات نظارت ظرف سه ماه به تقاضاهاي وارده ترتيب اثر ندهد متقاضي مي تواند به دادگاه دادخواست دهد و حكم دادگاه قطعي است.

 

 
 
 

مجلس شوراي اسلامي در كاخ سناي سابق آغاز بكار كرد

 

1984م:در اين روز در سال 1984 دولت ايران به كشورهاي عربي منطقه خليج فارس اخطار كرد كه خود را از جنگ عراق و ايران دور نگهدارند و گرنه بايد منتظر عواقب مداخله خود باشند.

 

در طول جنگ عراق با ايران، كشورهاي عربي منطقه خليج فارس كه يك شوراي همكاري تاسيس كرده بودند كمكهاي همه جانبه به عراق مي دادند و كويت با حركت دادن كشتي هاي نفتكش خود با پرچم آمريكا، زير پاي اين دولت را در خليج فارس محكم كرد. «تاريخ» نشان داد که همان کمکهاي عرب هاي منطقه خليج فارس به عراق در جريان جنگ خود با ايران، بعدا سبب نفاق طرفين و تصرف موقت کويت از سوي عراق شد؛ رشته اي که سر دراز دارد.

 

 

 

1373ش:دکتر مهدی آذر ملی گرای برجسته قرن 20 ایران هفتم خرداد 1373 در خانه پسرش دکتر هرمز آذر در آمریکا درگذشت. وی که 94 سال عمر کرد در کابینه دکتر مصدق وزیر فرهنگ بود. دکتر آذر که از نخستین دسته محصلان اعزامی به فرنگ است در اروپا (فرانسه و انگلستان) درس پزشکی خواند و طرح ادغام وزارت بهداری، سازمانهای بهداشتی و دانشکده های پزشکی و پرستاری از اوست که پس از انقلاب به اجرا درآمده است.

 

 

دکتر مهدي آذر

 

 

1919م:اصل «جاستيفي كيشن فور دمكراسي = توجيه دمكراسي» 28 مه 1919 اعلام شد. استادان علم حكومت و انديشمندان علاقه مند به دمكراسي در گردهمايي ماه مه 1919 خود در پاريس، پس از بحث بسيار و شنيدن نظرات به اين نتيجه رسيدند كه «توجيه دمكراسي» قسمتي از دمكراسي است كه بنيادهاي دمكراتيك، نشريات عمومي و معلمان بايد اين رسالت را به انجام برسانند، و تا مردم روشن نشوند و ندانند كه دمكراسي چيست و چگونه بايد باشد، داراي چه اهميتي برايشان است و به چه ترتيب بايد آن را تمرين كنند .

 

 

2003م:عادت بر اين شده است كه سران تازه كشورهاي آمريكاي لاتين بدون حضور فيدل كاسترو كار خود را آغاز نكنند و حضور كاسترو سبب مي شود كه توجه مردم به جاي رئيس جمهوري تازه خود به اوجلب شود . اين وضعيت در مراسم آغاز كار «نستور كرشنر» رئيس جمهور چپگراي آرژانتين ( 25 ماه مه 2003) نيز مشاهده شد و استقبال از كاسترو به قدري زياد بود كه او مجبور شد در سرماي سخت (در آرژانتين كه در نيمكره جنوبي واقع است در آن تاريخ دو مانده به آغاز زمستان بود) از تالار مراسم بيرون آيد و 150 دقيقه براي صدها هزار تن دوستداران خود نطق كند و بگويد كه كوبا بهترين نظام آموزشي و درماني عمومي و رايگان جهان را داراست و به جاي بمب به ساير كشورها دكتر مي فرستد.

 

 

 

1632م:28 مه 1632 ميلادي، مراد چهارم سلطان وقت عثماني در جريان پاكسازي سازمانهاي عمومي اين كشور«رجب پاشا» وزير اعظم خود را اعدام كرد و ظرف چند روز صدها مقام دولتي و كارمند را به جرم ارتشاء، سوء استفاده از مقام و منزلت، دزدي از اموال عمومي و... به چوبه دار سپرد.

 

مراد چهارم

 

 
 

1919م:ارمنستان ــ نخستين كشور مسيحي جهان، كشوري كه از عهد باستان همواره دوست باوفاي ايران بوده است ــ 28 مه 1919 در باقيمانده از سرزمين ارمنستان بزرگ اعلام استقلال كرد. ارمنيان ساكن مناطق شرقي عثماني در دو ـ سه دهه قبل از اعلام استقلال چند بار به دست تركان عثماني قتل عام شده و آواره و تبعيد گرديده بودند. ارمنيان با استفاده از فرصتي كه شكست نظامي عثماني در جريان جنگ جهاني اول و نيز از هم پاشيدگي امپراتوري روسيه برايشان فراهم ساخته بود در منطقه كوچكي از ارمنستان بزرگتر اعلام استقلال كردند.

 

 

 
 

1453م:فردا، 29 مه، سالگرد ورود جهان به دوران «عهد جديد»و پايان دوران تاريخي قرون وسطا است. 29 مه سال 1453 محمد دوم معروف به«فاتح» شهر قسطنطنيه را تصرف كرد، آن را اسلامبول ناميد و به اين ترتيب؛ دست غرب «موقتا!» از سلطه مستقيم بر شرق كوتاه شد و تاريخنگاران اين روز را پايان قرون وسطا قرار داده اند.

 

 

فاتح (سلطان محمد دوم)

 

 

1331ش:در اين روز در سال 1331 دكتر مصدق نخست وزير وقت عازم لاهه شد تا از حقانيت ايران در ملي كردن نفت خود دفاع كند. دكتر مصدق كه استاد حقوق در دانشگاه بود قبلا رسيدگي دادگاه لاهه به شكايت انگلستان از ايران را مغاير حاكميت ملي يك كشور مستقل عضو سازمان ملل خوانده بود، ولي گفته بود كه به لاهه خواهد رفت تا صداي ايران را كه قريب يك قرن و نيم تحت نفوذ و سلطه اجانب بوده به گوش جهانيان برساند و تاكيد كرده بود كه دفاع او در لاهه در عين حال دفاع از كشورهاي ضعيف و استعمارزده در برابر قدرتهاي جهاني خواهد بود. اظهارات آن روز دكتر مصدق در رسانه هاي جهان به اين گونه تفسير شده بود كه رئيس دولت ايران حتي مخالف چند قطبي بودن جهان است و معتقد به وجود يک قانون بين المللي حاکم بر روابط ملت ها است، نه وجود قدرت جهاني ديکته گر؛ همين حرفي كه امروز پس از گذشت 55 سال از آن روز، از دهان قاطبه جهانيان بيرون مي آيد.

 

M. Mosaddegh

 

 
 

1588: اسپانيا با سيصد كشتي جنگي و 30 هزار تفنگدار عازم تصرف انگلستان شد. خروج اين نيرو از بندر ليسبون (در پرتغال) که در آن زمان در تصرف اسپانيا بود سه روز طول کشيد.

 

1731: به دستور پاپ وقت، كتب مذهبي يهوديان را در قلمرو پاپها آتش زدند.

 
 

1738: دكتر ژوزف گيوتين پزشك فرانسوي كه دستگاه اعدام بدون درد «گيوتين» را اختراع كرد به دنيا آمد.

 

گيوتين

 

 

1754: در منطقه «فايت» پنسيلوانيا، ميان بوميان آمريكايي (سرخپوستان) و فرانسويان متحد آنان از يك طرف، و نيروهاي استعماري انگلستان و افراد مسلح مهاجر نشين هاي انگليسي از سوي ديگر جنگ بزرگي آغاز شد.

 

1937: پل «گلدن گيت» كه بر روي گوشه اي از خليج سانفرانسيسكو كشيده شده است به روي ترافيك باز شد.

 

1961: با انتشار مقاله «پتر بننسون» در روزنامه هاي مختلف تحت عنوان «زندانيان فراموش شده» زير بناي بنياد حقوق بشري امنستي اينترنشنال (عفو بين المللي) گذارده شد.

 

1981: در سال 1360 هجري خورشيدي آيت الله خميني باني جمهوري اسلامي در مورد تجاوز از حدود قانون به مسئولان چنين اخطار كرد: بترسيد از آن روز كه مردم بفهمند در باطن ذات شما چيست و يك انفجار حاصل شود. متن اين اخطار، همان وقت در روزنامه هاي تهران انتشار يافته بود.

 

1964: سازمان آزادي فلسطين (پي. ال. او) تاسيس شد.

 

1964: جسد جواهر لعل نهرو نحست وزير متوفاي هند را به رسم هندوان سوزاندند.

 
 
 

1979: يونان به عضويت بازار مشترك اروپا (كه بعدا اتحاديه اروپا شد) درآمد.

7 مهر

480پیش ازمیلاد:امروز ، 29 سپتامبر ، سالروز جنگ دريايي سالاميس است كه در سال 480 پيش از ميلاد ميان ايران و اتحاديه يونانيان روي داد و ايران در آن موفق نشد . نيروي زميني يونانيان در برابر ارتش ايران توان مقاومت نداشت و همه اميد ژنرالهاي يوناني به جنگ دريايي بوشد . مورخان تعداد كشتي هاي ايران را 400 تا 700 نوشته اند ، ولي بيشتر اين كشتي ها به دست عنصر ايراني هدايت نمي شد . اين كشتي ها متعلق به وابستگان به ايران از جمله فينيقيه ، مصر و ايوني ها بودند كه نسبت به ايران تا پاي جان وفاداري نداشتند و فرماندهي يونانيان اين را مي دانست .

در آن زمان با اين كه آبراه درياي سرخ به رود نيل به تصميم داريوش بزرگ ساخته شده بود ، ولي انتقال كشتي از خليج پارس به مديترانه از طريق آن آبراه هنوز چندان متداول نشده بود. زيراکه ، ناويان خليج پارس با اوضاع مديترانه آشنا نبودند . بنابراين ، فرماندهي ارتش ايران تصميم گرفته بود که در لشکر کشي سال 480 پيش از ميلاد به يونان از کشتي هاي ايالات خارجي ايران استفاده کند و اين کشتي ها ضمن حمل تدارکات و ملزومات نيروي زميني ، وظيفه حمله و دفاع هم داشتند.

 

بامداد 29 سپتامبر به خشايارشا اطلاع رسيد كه يونانيان كه از آتن به جزيره سالاميس فرار كرده بودند قصد رفتن به منطقه « كرنت » و مقاومت از آنجا را دارند كه يك فريب جنگي بود. خشايارشا به كشتي هاي مصري نيروي خود دستور داد كه در باريكه ميان دو قسمت جزيره، راه را بر آنان ببندند كه اين كشتي ها با حمله متقابل غير منتظره يونانيان رو به رو شدند و چون اين باريكه عرض كمي داشت و جاي مانور نبود براي نجات خود با بي نظمي دست به عقب نشيني زدند. كشتي هاي ايوني

 

( مناطق يوناني نشين غرب آسياي صغير و جزاير مجاور ـ تركيه امروز ) نيروي ايران هم كه علاقه مندي بيشتري به همنژادهاي يوناني خود داشتند تا به ايران اقدام موثر نكردند ، و از كشتي هاي فينيقي هم در برابر سيصد كشتي سه رديف پاروزن يوناني كاري ساخته نشد و ....

 

باوجود اين، اگرهمه نيروي زميني ايران كه آتن را در تصرف داشت در يونان مانده بود ، اتني ها ياراي بازگشت به ساحل را نداشتند . در آن روز بعضي مشاوران به خشايارشا گفتند كه اگر سريعا به وطن باز نگردد ممكن است كشتي هاي يوناني پل متحرك ( قايق و زنجير ) را كه ميان اسيا و اروپا زده است از ميان بردارند و در اروپا سرگردان شود كه وي بي درنگ با دو سوم نيروهايش به اسيا باز گشت كه يك اشتباه نظامي ديگر بود.

 

جنگ سالاميس درس بزرگي است براي قدرتهاي بزرگ كه در صدد استيلاء بر كشورهاي كوچكتر برمي آيند. ولي ، تا اين لحظه همه از آن استفاده نكرده اند از جمله فيليپ دوم پادشاه اسپانيا در قرن 16 ، كه ناوگان انگلستان را حقير شمرد، آما از آن شكست خورد و دوران برتري اسپانيا پايان يافت و نوبت به انگلستان رسيد.جنگ سالاميس و جنگ ماراتن كه 13 سپتامبر سال 490 پيش از ميلاد روي داد اهميت ويژه نيروي دريايي به ثبوت رساند .

 

منظره جنگ دريائي سالاميس

 

 
 
 

115پیش از میلاد:در پي برافتادن جانشينان اسكندر در شرق مديترانه به دست ايران و در غرب آن توسط امپراتوري نوپاي روم، فرهاد دوم شاه وقت ايران از دودمان اشكاني پس از عقد معاهده دوستي با چين، 29 سپتامبرسال 115 پيش از ميلاد به دولت روم پيام فرستاد كه قلمرو ايران همان قلمرو هخامنشيان ( پيش از حمله اسكندر ) و پايتخت ان شهر تيسفون (كنار دجله) خواهد بود كه اخيرا ساخته شده است و اين قلمرو بايد از تعرض مصون باشد تا ميان دو كشور كه اينك همسايه شده اند صلح پايدار بماند. فرهاد دوم به روميان پيشنهاد كرد كه بهتر است اختلاف نظرهايي كه پيش خواهد آمد از راه مذاكره و داوري حل شود تا جنگ و خونريزي.

 

 

 

1290م:طبق روايات متعدد، خواجوي كرماني 29 سپتامبر سال 1290 ميلادي، هفت سال پس از وفات مولوي، صوفي وشاعر بزرگ پارسي گو، به دنيا آمده است . آن زمان اوج ادبيات فارسي بود.

 

 

 

1320ش:9 تن از كمونيستهاي قديمي ايران هفتم مهر 1320 تاسيس حزب توده را اعلام داشتند. هيات موسس عبارت بودند از :سليمان ميرزا اسکندري ، ايرج اسکندري ، رضا روستا ، دکتر مرتضي يزدي ، محمد يزدي ، بزرگ علوي ، عبدالحسين نوشين ، دکتر محمد بهرامي ، علي امير خيزي و.... هدف اين حزب که خود را مارکسيست _ لنينيست معرفي کرده بود ترويج و برقراري سوسياليسم ، حذف کامل استثمار و استعمار در هر شکل آن ، دمکراسي توده اي ( شورايي _ ساويت ) ، آزادي گروهي و تامين رفاه همگاني و رفع نگراني انسانها و ... اعلام شده بود.

 

کمونيستهاي ايران در زمان سلطنت رضا شاه هم تلاش کرده بودند که تشکيل حزب دهند که سرکوب شده بودند . ريشه سوسياليسم از ايران است و مزدک که او را پدر سوسياليسم مي دانند در قرن پنجم ميلادي از ايران برخاست . در اواخر دوران قاجارها هم جنبش هاي کمونيستي زودگذر در ايران مشاهده شده بود.

 

تيراندازي به شاه در 15 بهمن 1327 خورشيدي در دانشگاه تهران بهانه غير قانوني کردن حزب توده قرار گرفت. ولي اين حزب در دوران حکومت دکتر مصدق با استفاده از فضاي آزاد کشور دست به فعاليت - اسما نيمه علني - زد و اعضاي فراوان به دست آورد که باعث وحشت غرب شد که با شوروي در جنگ سرد بود و ايران در خط اول جبهه قرار داشت.

 

حزب توده در پي براندازي 28 مرداد1332 ، و يک سال بعد از آن کشف شبکه نظامي اش ، شديدا سرکوب شد و اين سرکوبي تا سال 1357 کاهش نيافت . سران اين حزب که درخارج از کشور به حالت تبعيد زندگي مي کردند و پيامهايشان را با راديويي که داشتند براي ايرانيان مي فرستادند در انقلاب 1357 فعالانه شرکت کردند و پس از پيروزي انقلاب فعاليت علني خود را در ايران از سرگرفتند. فعاليت تازه بيش از سه سال طول نکشيد و ....

 

 
 

دكتر يزدي و ايرج اسكندري دوتن از موسسان حزب توده

 

 

1931م:انيتا اکبرگAnita Ekberg بازيگر سوئدي فيلمهاي سينمائي 29 سپتامبر سال 1931 به دنيا آمد و در بيش از 50 فيلم سينمايي ايفاي نقش کرد. معروفترين فيلمي که انيتا در آن بازي کرده است فيلم " جنگ و صلح " است. وي در سال 1950 به عنوان " دختر زيباي سوئد " انتخاب شد و انتشار عکسهاي او در نشريات سبب گرديد که از او براي بازي در فيلم هاي سينما يي در اروپا و هاليوود امريکا دعوت بعمل آيد. پيش از آن وي - به اظها خودش - در انديشه فعاليت در دنياي سينما نبود.

 

 

انيتا اکبرگ

 

 

2003م:"اليا كازان " مدير قديمي توليد فيلم سينمائي كه از نيمه عمر نويسنده و داستان نگار هم شده بود 29 سپتامبر 2003 در 94 سالگي در خانه اش در نيويورك در گذشت. وي زاده استانبول بود كه با خانواده يوناني تبارش به آمريكا مهاجرت كرده بود. او گاهي هم ،در فيلمهايش نقش ايفاء مي كرد. نقطه تاريكي كه از كارنامه او زدوده نشد لو دادن 17 تن از دست اندركاران فيلم هاي سينمايي هاليوود به عنوان كمونيست بود. اليا كازان در سال 1934 فعاليتي کوتاه درحزب كمونيست آمريكا داشت.

 

 

اليا کازان

 

 

1996م:امروز سالروز فوت « شوساكو اندو » داستان نگار پركار ژاپني است كه 29 سپتامبر 1996 در 73 سالگي در گذشت و 21 اثر خوب از خود برجاي گذارد. وي در اتو بيوگرافي اش نوشته است كه در عمر نويسندگي اش كوشيد كه در قالب داستان به مردم اندرز دهد كه اشتباه نكنند زيرا كه معتقد است « اشتباه نكردن » بزرگترين هنر و پيروزي بشر است، ولي مردم اواخر عمر پي به اشتباهات خود مي برند و هرلحظه از خود مي پرسند كه چرا چنين كرده بودم و چنان نكرده بودم . مردم قرباني اشتباهات خود هستند زيرا براي دوري جستن از اشتباه ، آموزش نديده اند. مردم در اثناي اشتباه كردن نمي دانند كه دارند خطا مي كنند. هدف ديگر در داستانها يم اين بود كه بگويم هر ملت با فرهنگ خود زندگي مي كند و بنابراين تا فرهنگها يكسان نشوند كه چند نسل طول خواهد كشيد، نمي شود يك قاعده واحد را حاكم بر آنان ساخت. براي مثال : عملي كه در يك فرهنگ گناه است ممكن است در فرهنگ ديگر گناه نباشد و اگر باشد به آن شدت نباشد و همين طور ساير جنبه هاي زندگاني. شوساكو در اتو بيوگرافي اش از اين كه در داستانهايش كوشيده كه مردها را از مكر زنان برحذر دارد به دفاع پرداخته و نوشته است كه با همه احترامي كه به زنان دارد ، آنان را عناصر پيچيده اي يافته است و .... بسياري از داستانهاي شوساكو به انگليسي و اسپانيائي ترجمه شده است.

 

 

شوساكو اندو

 

 

1902م:امروز همچنين سالروز درگذشت نويسنده و مبارز اجتماعي فرانسه « اميل زولا » است كه 29 سپتامبر 1902 در 62 سالگي در گذشت. نوشته هاي او زمينه انتقادي از وضعيت روز دارد . كتابهاي معروفش « مستها ( الكلي ها ) » و « جرمينال » هستند . « متهم مي كنم » عنوان يكي از نوشته هاي او در دفاع از افسري به نام دريفوس بود كه بدون ارتكاب جرم به مجازات محكوم شده بود.

 

 

اميل زولا

 

 
 

1913م:«رودلف ديزل » مهندس آلماني و مخترع موتورهاي احتراقي ديزل 29 سپتامبر 1913 در 55 سالگي در گذشت. مرگ وي كه در درياي مانش صورت گرفت مشكوك اعلام شده و برخي نوشته اند كه خودكشي بوده است. وي عازم انگلستان بود كه در گذشت

 
 
 
 

 

رودلف ديزل

 

 

1901م:دكتر «انريكو فرمي» كه به پدر بمب اتمي شهرت دارد در اين روز در سال 1901 در ايتاليا به دنيا آمد و تا سال 1938 در دانشگاه رم تدريس كرد و در اينجا بود كه به پيشرفتهايي درزمينه شناخت و نيروي مواد متشكله هسته اتم نائل و به شكافتن اورانيوم موفق و به اورانيوم 238 و 235 وحتي پلوتونيوم ( ماده اصلي بمبهاي اتمي و هيدرژني ) پي برد و برنده جايزه سال 1938 نوبل در فيزيك شد و چون ازسياست هاي موسوليني و ضديت نسبي او با يهوديان راضي نبود پس از دريافت جايزه نوبل ، از استكهلم به آمريكا مهاجرت كرد . در اينجا بعد از مدتي تدريس در دانشگاه كلمبيا و ترغيب چند فيزيكدان اتمي آلماني و دانماركي و ... به آمريكا از كلمبيا به دانشگاه شيكاگو انتقال يافت و در اين دانشگاه نخستين كوره اتمي ( رآكتور ) جهان را ساخت كه روز دوم دسامبر 1942 آن را بكار انداختند. با بكار افتادن اين رآكتور ، تيم دكتر فرمي جريان را به سازمانهاي دفاعي آمريكا اعلام كردند و ياد آور شدند كه دانشمندان آلمان هم در كشور سرگرم چنين كاري هستند و اينشتن كه او هم از آلمان به آمريكا مهاجرت كرده بود مستقيما نامه به روزولت نوشت و با يك اعتبار دو ميليارد دلاري طرح «منهتن» به اجرا گذارده شد و در سال 1945 نخستين بمب را ساخت كه دومين آن بر هيروشيما فرو افكنده شد. دكتر فرمي 9 سال پس از توليد بمب اتمي براثر ابتلاء به سرطان در 28 نوامبر سال 1954 در 53 سالگي در گذشت.

 

 

انريكو فرمي

 

 
 

1288ش:سيد ضياء طباطبايي يزدي روزنامه خود «شرق» را طبق نوشته خود او، با هدف خدمت به وطن و اصلاح اوضاع و ترقي ايران، در اين روز در سال 1288 (99 سال پيش) در تهران منتشر ساخت. گوشه اي از هزينه اين روزنامه را زرتشتيان ـ عمدتا زرتشتيان يزد ـ كه در آرزوي پيشرفت ميهن بودند، و پس از دريافت اين تعهد از ناشر كه جز براي وطن قلم بكار نخواهد برد برعهده گرفته بودند. «شرق» به دو زبان فارسي و فرانسه منتشر مي شد. در آن زمان، ناشران و اعضاي تحريريه نشريات ايران با اصول و قواعد ژورناليسم و گرامر و سبک نگارش آن آشنايي کامل نداشتند و بعضا تصور مي کردند که روزنامه ابزاري براي بد و بيراه گفتن است و چون "شرق" سيدضياء از اين راه برفت بيش از يك سال عمر نكرد. سيدضياء تقريبا بلافاصله پس از توقيف «شرق» ، روزنامه «برق» را به جاي آن و با همان روش منتشر ساخت.

 
 

94 سال پس از انتشار "شرق" از شهريور ماه 1382 روزنامه تازه اي تحت عنوان "شرق" در تهران کار انتشار خود را آغاز کرد که از بررسي محتواي آن در نخستين ماه انتشارش چنين بر مي آمد که حرفه اي تر از همه روزنامه هايي بود که از نيمه سال 1358 - پس از مصادره شدن اطلاعات و کيهان - در ايران انتشار يافته بودند. رئيس شوراي سردبيري " شرق" تازه مهندس محمد عطريانفر و سردبير اجرايي آن محمد قوچاني بود و سازمان مالي - تجاري روزنامه بمانند روزنامه هاي جهان صنعتي در دست شرکت حرفه اي ديگري بود و لذا تحريريه آن بدون دغدغه از مسائل مالي و آگهي ها با خيالي آسوده بکار خود سرگرم بود. اين کار تا آن زمان در ايران پس از انقلاب سابقه نداشت.

 

مهندس عطريانفر از فروردين 1372 تا تابستان 1382 سردبير کل روزنامه همشهري بود و پيشرفت اين روزنامه دولتي نتيجه و نمونه تلاش و روش و ابتکار او بوده است و در سمت رياست شوراي سردبيري (سردبيري کل) شرق همان تجربه را با همان مهارت پياده کرد. بايد دانست که هنگام انتشار همشهري کسي باور نمي کرد که مردم روزنامه متعلق به شهرداري را بخرند و بخوانند زيرا که کمتر ديده شده که مردم از شهرداري محل خود رضايت کامل داشته باشند تا از روزنامه اش استقبال کنند. بنابراين رونق همشهري نوعي شق القمر بود مخصوصا که اين روزنامه از انتشار اخبار جنايي (تيراژ ساز) هم پيش از رسيدن به مرحله صدور حکم اجتناب مي کرد زيرا تشريح و بازتاب ضعف هاي جامعه را (که در رويدادهاي جنايي نهفته است) رسالت يک روزنامه دولتي نمي دانست. يکي از کارهاي مهندس عطريانفر در همشهري بکار گرفتن گروهي از روزنامه نگاران حرفه اي بود که پس از مصادره دو روزنامه قديمي کار خود را از دست داده بودند و در سالهاي 1371 و 1372 چنين عملي در جوي که وجود داشت کار آساني نبود. ولي مهندس عطريانفر به اصالت عمل توجه داشت تا سابقه افراد. امروز را نگاه مي کرد نه ديروز را. به عبارت ديگر به توان و کارايي فرد و اين که چه محصولي به دست خواهد داد توجه داشت. جامعه روزنامه نگاري ايران "همشهري" را هنر مهندس عطريانفر مي داند. بارها به او گفته شده بود که چرا براي روزنامه ديگران اين همه تلاش مي کند و اين بود پاسخ او : ديگران کاشتند و ما خورديم و ما مي کاريم تا ديگران بخورند. هموطن هستيم تکليف و وظيفه ما است.

 

باري، روزنامه شرق به سردبيري کل عطريانفر هم ديري نپاييد و به سرنوشت شرق سيد ضياء دچار شد.

 
 

مهندس محمد عطريانفر در زماني که رئيس شوراي سردبيري روزنامه «شرق» بود كه اين روزنامه عمر نسبتا کوتاه خودرا از شهريور 1382آغاز كرده بود.

 

 

سيد ضياء طباطبا ئي روزي كه «شرق» را در مهر ماه 1288 منتشر كرد

 

 

1789م:29 سپتامبر سال 1789 ارتش ايالات متحده كه اينك در گوشه و كنار جهان استقرار يافته، در درياي دوردست ازجمله مديترانه و خليج فارس براي خود ناوگان تشكيل داده، عراق را در اشغال خود دارد و در افغانستان عملا وظيفه پليس اين كشوررا به دست گرفته است با 700 سرباز تشكيل شد و مقرر گرديد كه از محل صرفه جويي هاي دولت، ظرف ده سال يك كشتي جنگي هم براي آن ساخته شود. هزينه ساخت اين كشتي كه هنوز وجود دارد و قادر به دريا پيمايي است برابر نيمي از كل درآمد يك سال ايالات متحده شد. اين توپدار كه «كانستيتوشن = قانون اساسي» نام دارد در بندر بوستون متوقف است.

 

آمريكا قانون وظيفه عمومي ندارد و افراد ارتش آن نظامي پيماني و حقوق بگير هستند. اين كشور در قرن 20 داراي قانون «سلكتيو سرويس» شد كه به موجب آن جوانان پسر نام نويسي مي كنند كه در صورت نياز كشور (در جريان جنگها و نظاير آن و كمبود نظامي استخدامي كه مي تواند تبعه آمريكا هم نباشد)، بر حسب ميزان ضرورت، شماري از آنان موقتا به زير پرچم احضار مي شوند. بعلاوه، هر ايالت عضو فدراسيون داراي گارد ملي از آن خود است كه افراد اين گارد به عنوان نظاميان ذخيره ارتش فدرال محسوب مي شوند كه رئيس جمهور هرزمان كه ضرورت اقتضا كند مي تواند برخي و يا همه آنان را «نيروي فدرال= نيروي همه كشور» اعلام و فعال كند و به هر نقطه اي كه بخواهد بفرستد. برخي از شهرهاي قديمي تر آمريكا نيز داراي ميليشياي محلي هستند كه درصورت نياز براي كمك به پليس شهر احضار مي شوند.

 

توپدار كانستيتوشن

 

 
 

1962م:شوراي انقلاب الجزاير 29 سپتامبر 1962 احمد بن بلا را برياست اين شورا (دولت موقت) انتخاب كرد و بن بلا در نطقي گفت كه الجزاير يك جمهوري سوسياليستي خواهد بود. ساير اعضاي شورا ماموريت يافتند براي توجيه اظهارات بن بلا به ميان مردم بروند و بگويند كه ما مسلمان هستيم و دين اسلام ضمن منع ربا، احتكار، اجحاف و استثمار (چهار رکن کاپيتاليسم)؛ مالكيت را هم محدود و مشروط ساخته، فئوداليسم (نظام ارباب و رعيتي) را مردود دانسته ، خواهان عدالت است؛ و سوسياليسم يعني همين. بعدا بر همين پايه، معمر قذافي نوعي سوسياليسم اسلامي را در ليبي به اجرا گذارد. قبل از الجزاير و ليبي، در شبه قاره هند و نيز اندونزي و همچنين سوريه، لبنان و عراق "سوسياليسم اسلامي" مطرح شده بود و ....

 

انقلاب استقلال الجزاير طولاني و خونين بود. الجزاير واقع در شمال آفريقا دهها سال مستعمره فرانسه بود ولي فرانسويان در آن سرزمين ، هيچگاه آرامش كامل نداشتند.

 

 

بن بلا

 

 

2003م:29 سپتامر 2003 در آمريكا فاش شد كه آژانس اطلاعات دفاعي اين كشور به اين نتيجه رسيده است كه بيشتر اطلاعاتي كه از سوي ناراضيان فراري (تبعيدي) عراق درباره سلاحهاي كشتار جمعي صدام حسين داده شده بود؛ ساختگي و فاقد ارزش بوده است و اين اطلاعات عمدتا از طريق كنگره ملي عراق و احمد چلبي رئيس آن در اختيار سازمانهاي ذيربط آمريكا قرار داده مي شد. طبق اين افشائيه كه در آن زمان در صدر اخبار برخي رسانه هاي آمريكا از جمله نيويورك تايمز قرار گرفته بود، دولت آمريكا بابت دريافت اين اطلاعات عمدتا ساختگي پول گزاف پرداخت كرده بود. براي مثال: به سه تن كه چنين اطلاعاتي را داده بودند يك ميليون دلار داده شده بود!. اين پول طبق قانون "عراق ليبريشن اکت" مصوب 1998 پرداخت شده بود.

 

 

احمد چلبي

 

 

2004م:« چوئه ـ سو هوم » معاون وزارت امورخارجه جمهوري دمكراتيك خلق كره (شمالي) درجلسه 27 سپتامبر 2004 مجمع عمومي سازمان ملل جزئيات دست يافتن اين كشور به اسلحه اتمي را اعلام كرد و گفت كه دولت متبوع او راه ديگري جز مسلح شدن به سلاح هسته اي نداشت زيرا نگران حمله اتمي ناگهاني آمريكا بود كه سياست قديمي خود مبني بر حذف كره شمالي را همچنان دنبال مي كند. مسلح شدن به سلاح اتمي صرفا براي دفاع از خود و پيشگيري از حمله اتمي آمريكا و نيز يك جنگ اتمي در آسياي شرقي بوده است. با وجود اين، ما (کره شمالي) آماده ايم اين سلاحها را در صورتي كه آمريكا سياست خود را تغيير دهد و صادقانه آماده همزيستي شود از كار بيندازيم. ما قبلا هم اشاره كرده بوديم كه از سوخت مصرف شده، پلوتونيوم به دست آورده ايم.

 

در همين زمينه، «لي كوان يو» كه به پدر سنگاپور شهرت دارد و يك چيني تبار است در مصاحبه با «چارلي رز» كه دوشنبه شب از تلويزيون عمومي آمريكا پخش شد گفت كه كره شمالي اسلحه اتمي خود را بكار نخواهد برد ولي اين احتمال وجود دارد كه دست به فروش سلاح اتمي بزند و باعث رواج اين تجارت در جهان شود. وي ضمن اشاره به برنامه اتمي ايران گفت: در جايي كه پاكستاني ها بمب اتمي دارند، چرا ايرانيان نداشته باشند. مروري بر روانشناسي ايرانيان نشان مي دهد كه وقتي كاري را شروع كنند، رها ساختنش برايشان دشوار است و آن را تا به آخر دنبال خواهند كرد. وي در عين حال گفت كه چين، چيني كه به ظرفيت هاي وسيع دست يافته، به هيچوجه اجازه نخواهد داد كه كره شمالي از ميان برود و در مرز «رودخانه يالو» همسايه ديگري داشته باشد.

 

 

 

2004م:جيمي كارتر رئيس جمهور اسبق آمريكا كه يك مركزبين المللي براي نظارت بر انتخابات تاسيس كرده است در آستانه انتخابات نوامبر 2004 اين كشور چنين اظهار نظر كرد:

 

مسائل اخذ آراء در فلوريدا كه در سال 2000 آشگار، و وارد تاريخ آمريكا و تاريخ عمومي دمکراسي شده و همچنان باقي خواهد ماند و نسلهاي بعدي پي به ضعف ما (آمريکا) در زمينه تمرين دمکراسي خواهد برد و تاريخ " پاک شدني" نيست. با وجود اين سابقه ناگوار، با اين كه بيش از يك ماه و چند روز به انتخابات سال 2004 باقي نمانده است نمي توان اطمينان داشت كه در اين ايالت انتخابات منصفانه برگذار شود.

 

اين ترديد كارتر در مقاله اي به قلم او در واشنگتن پست (سپتامبر 2004) انعكاس يافته بود. وي در اين مقاله نوشته بود كه با اين وضعيت، انتخابات فلوريدا مطابق استاندارد جهاني نخواهد بود. وي اشاره كرده بود كه مسئول فعلي انتخابات فلوريدا همان روشي را در پيش گرفته است كه مسئول قبلي در سال 2000 داشت يعني اختلال در شمارش آراء و در نتيجه پيروزي جورج بوش شد.

 

ضعف هاي دولت جورج بوش و مسائلي که در طول هشت سال زمامداري او بوجود آمده است؛ موضوع راي گيري و شمارش آراء در ايالت فلوريدا در نوامبر 2000 را که باعث تاخير طولايي اعلام نتايج شده و کار به ديوان عالي آمريکا کشانده شده بود در طول سال 2008 موضوع روز رسانه ها کرده بود. هنوز درباره روش راي دادن الکترونيک و حذف راي کاغذي ترديد ادامه دارد و عقيده بر اين است که آراء در صورت الکترونيک بودن، به صورت کاغذي هم انجام شود تا در صورت ترديد و شکايت، آراء کاغذي شمرده شود و اين نوع راي گيري معتبر باشد بويژه که دشوار است سالمندان بتوانند کليدهاي دستگاه را هنگام راي دادن بخوبي تشخيص دهند و بزنند. به علاوه اشتباه کامپيوري، دستکاري و هک.

 

 

 

1829: پليس انگلستان به نام " اسکاتلنديارد " آغاز بکار کرد.

 

1901: "لئون زولگوش" قاتل "ويليام مك كينلي" بيست و پنجمين رئيس جمهوري امريكا اعدام شد .

 

1905: دولت ژاپن از بيم به وخامت گراييدن اوضاع اقتصادي آن کشور پيشنهاد روسيه به صلح را پذيرفت. دو دولت از 1904 در جنگ بودند و در اين جنگ پيروزي با ژاپني ها بود.

 

1933: پليس کوبا راهپيمايي مسالمت آميز کمونيستهاي اين کشور را به خاک و خون کشيد ، که ضمن آن شش کمونيست کشته و صدها تن کشته و يا دستگير شدند.

 

1943: کتاب هيتلر تحت عنوان ماموريت من Mein Kampf در آمريکا به انگليسي ترجمه و انتشار يافت.

 

1943: در جريان جنگ جهاني دوم ، ايتاليا با متفقين قرارداد آتش بس امضا کرد.

 

1944: ارتش سرخ در تعقيب ارتش آلمان که يوگوسلاوي را در اشغال داشت وارد اين کشور شد.

 

1949: دولت شوروي قرارداد دوستي خود با يوگوسلاوي را لغو کرد ، زيرا که تيتو رهبر وقت يوگوسلاوي راه ديگري در پيش گرفته بود.

 

1953: مائو تصميم به اتمي کردن چين به عنوان سلاحي بازدارنده از تجاوز گرفت و بلافاصله سازمان اتمي چين تاسيس و آغاز بکار کرد و طولي نکشيد که چين هم داراي دندان اتمي شد.

 

1954: آمريکا کار ارسال کمک براي براي ويتنام جنوبي را از طريق فرانسه آغاز کرد.

 
 
 
 
 

2004: ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه ارسال لايحه لغو مقررات انتخاب فرمانداران با آراء عمومي به « دوما » ارسال داشت و نيز صدور فرمان تاسيس مركزي براي محافظت از حقوق روسها و روس زبانها در جمهوري هاي سابق شوروي صادر كرد كه تفسير بر تمركز مجدد امور در مسكو و آغاز سختگيري نسبت به جمهوري هاي بالتيك شده است.

مطالب بیشتر...

  1. 11 دی